Το Μνημόνιο Τουρκιας-Λιβυης

Πολιτική 07|12|19 - 08:12

Υπάρχει μια αγγλική παροιμία η οποία λέει “...όταν δεν λύνεις τα προβλήματα σου, τότε θα τα λύσει άλλος για σένα, χωρίς εσένα...”.


To συμφωνηθέν μνημόνιο ανάμεσα στην Τουρκία και την Λιβύη ορίζει ότι οι δύο χώρες έχουν καθορίσει μια ακριβή και δίκαιη οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων περιοχών τους στη Μεσόγειο, στις οποίες τα μέρη ασκούν κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα ή/και δικαιοδοσία σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του διεθνούς δικαίου, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις σχετικές περιστάσεις.

Σύμφωνα με τις συντεταγμένες της οριοθέτησης των ακτών των δύο χωρών και το σύνορο των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους, τα νησιά Σύμη, Τήλος, Χάλκη, Ρόδος, Κάρπαθος και Κάσος καλύπτονται καθ’ολοκληρίαν από την ΑΟΖ της Τουρκίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα κάνει απόβαση στα νησιά αλλά σημαίνει ότι η Τουρκία αμφισβητεί πλέον ανοιχτά την κυριαρχία της Ελλάδος στα Δωδεκάνησα όπως αυτή απορρέει από τις διάφορες συνθήκες και το Νόμο της Θάλασσας.

Η κυριαρχία της Ελλάδας επί των Δωδεκανήσων βασίζεται στην Συνθήκη της Λωζάνης το 1923, την Ιταλο-Τουρκική Συνθήκη τον Ιανουάριο του 1932, το ειδικό Πρωτόκολλο Ιταλίας-Τουρκίας τον Δεκέμβριο του 1932 και την Συνθήκη του Παρισιού του 1947.
Το Ιανουάριο του 1996 η τουρκική κυβέρνηση εξέδωσε ένα ανακοινωθέν δηλώνοντας ότι η Ιταλο-Τουρκική Συνθήκη και το ειδικό πρωτόκολλο του 1932 δεν ισχύουν.

Το πρώτο ερώτημα που γεννάται είναι γιατί η Τουρκία περίμενε τόσα χρόνια μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο για να κάνει μια τέτοια ανακοίνωση. Ο πιθανός λόγος ήταν οτι μέχρι εκείνη την περίοδο η Τουρκία δεν είχε νομικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα μπορούσε να στηρίξει μια τέτοια ενέργεια.

Τo 1995 η Ελλάδα υπέγραψε το Δίκαιο της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών πιστεύοντας προφανώς ότι έτσι θα διασφαλίζονταν τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η Τουρκία αρνήθηκε να υπογράψει την εν λόγω συμφωνία γιατί εάν έκανε κάτι τέτοιο τότε θα ήταν αναγκασμένη να συμμορφωθεί με τους κανόνες της συμφωνίας οι οποίοι θα επέτρεπαν στην Ελλάδα να επεκτείνει την υφαλοκρηπίδα της στα 12 ναυτικά μίλια.

Από ότι διαφαίνεται μέχρι τώρα, η στρατηγική της Τουρκίας ήταν να αγοράσει χρόνο για να παρατηρήσει την εξέλιξη της νομολογίας του Διεθνούς Δικαστηρίου αναφορικά με το Δίκαιο της Θάλασσας και να εξετάσει τις αποφάσεις που θα έβγαζε το Διεθνές Δικαστήριο, και άλλοι διεθνείς διαιτητικοί μηχανισμοί, γιά διενέξεις άλλων χώρων αναφορικά με οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Για να κάνει μια τέτοια κίνηση η Άγκυρα στα Δωδεκάνησα σημαίνει ότι η Τουρκία αισθάνεται αρκετά σίγουρη να πάει στο Διεθνές Δικαστήριο εάν κάτι τέτοιο το ζητούσε η Ελλάδα.

Από την άλλη μεριά η διεθνής γεωπολιτική συγκυρία είναι πολύ ευνοϊκή γιά την Τουρκία καθώς οι ΗΠΑ, γιά μιά σειρά από λόγους, την θέλουν πάση θυσία με την μεριά τους. Επομένως μιά ένοπλη σύρραξη με την Τουρκία δεν θα ήταν καθόλου ευνοϊκή για την Ελλάδα.

Μια επιλογή για την Ελλάδα θα ήταν να αναμιχθεί στην Λιβύη και να υποστηρίξει τον στρατηγό Χαφτάρ με σκοπό να δημιουργήσει πρόβλημα στο αναγνωρισμένο κομμάτι της Λιβύης με την προοπτική ακύρωσης του μνημονίου. Αλλά και εκεί υπάρχουν θέματα καθώς την άλλη μεριά υποστηρίζουν η Τουρκία και το Κατάρ, επομένως το αποτέλεσμα μιάς τέτοιας προσπάθειας θα ήταν πολύ αμφίβολο.

Προς το παρόν η μόνη επιλογή είναι αυτή που θέλαμε να αποφύγουμε τόσες δεκαετίες. Να κάτσουμε δηλαδή στο ίδιο τραπέζι με την Τουρκία για να τα “βρούμε μεταξύ μας”.

Μόνο που η Τουρκία στην δεδομένη στιγμή θα έρθει στο τραπέζι από θέση ισχύος, γιατί βαδίζει βάση στρατηγικού σχεδίου, και εμείς από θέση αδυναμίας γιατί είμαστε της “λύσης της τελευταίας στιγμής”.

Κ. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ

Οι απόψεις του ιστότοπου δεν συμπίπτουν απαραίτητα με το περιεχόμενο του άρθρου.

Σχετικά Νέα